A Aldea Maldita de Abuín

Conta a lenda que hai moito tempo os habitantes de Abuín Vello, fartos de sufriren penurias, decidiron ir roubar ao Mosteiro de Armenteira. Un deles era o capitán e faltáballe unha man que lle fora amputada por ser un traidor. El foi o encargado de reunir a aquela cuadrilla de oito malfeitores que un día colleron rumbo a Armenteira.

Asaltaron o mosteiro e amarraron a todos os monxes ás columnas para que estivesen quietos mentres os despoxaban das súas pertenzas. Logo, cargados coas riquezas, regresaron a Abuín cruzando a ría en barco e desembarcaron no penedo denominado como Salto Ladrón. Era noite cando chegaron á aldea e repartiron o botín, que contiña un cáliz de ouro. Mais pouco lles durou a boa sorte, pois a garda de Armenteira perseguía os seus pasos. A banda de ladróns entregoulle o tesouro ao cura para que o gardase, posto que sabían que ninguén desconfiaría del.

O sacerdote agochou as riquezas e ao día seguinte o capitán apareceu sen vida aos pés da súa cama. Tras el, os veciños da aldea comezaron a falecer por mortes fulminantes. Os nenos morrían entangarañados, os animais enfermaban, os froitos e as verduras malográbanse, etc,. Comezaba así a maldición da aldea de Abuín por despoxaren os seus habitantes o templo sagrado.

A maldición durou moitos anos e para afastar o mal, afumáronse as casas con fume de loureiro, erguéronse cruceiros e graváronse cruces nas xambas das casas, portas, encrucilladas… e tamén outros símbolos facendo referencia a Cristo como na fonte do lavadoiro. Pero todo foi inútil, en Abuín seguía morrendo xente e paseniño a aldea  comezou a despoboarse ata quedar completamente baleira, tal e como está na actualidade.

Existe unha variante desta lenda que conta que foi o cura quen morreu ao día seguinte de ocultar o tesouro. Tamén se menciona que o espectro do sacerdote aparécese na Aldea Maldita sinalando cara onde está o tesouro enterrado, pero ninguén o puido atopar porque arrepían antes de coñecelo segredo.

Aínda a día de hoxe na parroquia de Leiro sábese que en Abuín ninguén se pode facer sacerdote, pois os que pretendan exercer o sacerdocio morrerán prematuramente.

Na actualidade, os veciños de Abuín teñen un par de cousas claras: na Aldea Maldita ninguén quere vivir e aquel que pretenda facerse cura morrerá moi novo.

• 

               Para rematar, deixo o poema de Helena Villar Janeiro inspirado na Aldea Maldita de Abuín:

  "ALDEA VELLA DE ABUÍN CON CASTELAO DE FONDO" 

 Entregas centenarias que guían na incerteza 
do noso camiñar cara ao descoñecido,
camiños que sentiron a epopea da fame,
adeuses e chegadas, loitos e casamentos.  
  
Gastados polo tempo, nas raíces espidas
amóstrannos os medos, herdo da humanidade,
os monstros axexantes  no oculto actualizando
o fondo revoltallo da gran memoria atávica.

“-Avoa, onde vai dar a vereda vella?
 -Non vai a ningures, meu meniño”.

O camiño esquecido pintado en traza e letra
co que vés ensinarnos como coutar a culpa,
o pecado e o medo quizabes a unha peste, 
chamou tamén por min na triste primavera.

Os deuses vingadores levámolos no sangue 
e tripan as vereas cos nosos propios pés
para amansar o medo rebuscando nas beiras
tenrura lenitiva e marco expiatorio.

“Os do lugar armados roubaron  Armenteira,
 o capitán á volta escondeu a riqueza
 para despois partila e morreu esa noite
 deixándoa soterrada. Logo veu o castigo”.

E a verea levoume onde non quedan trabes
nin tellas, nin follaxe dunha viña sen froito.
Caeron as paredes tal como cae a culpa
cando a razón consegue pórlle nome ao misterio.

Abertas e sangrantes, ano tras ano as chuvias 
diluiron o barro que pegaba a súas pedras
e só a señardade se sentou canda min
nun penedo abatido no silencio do tempo.

“Morrían as xugadas e merábanse os froitos. 
morrían os rapaces entangarañadiños,
e secaban as fontes. Todo foron desgrazas
e erguéronse cruceiros mais de nada valeron”.

Pero tamén se perde a tradición do medo
nas almas desalmadas. Non foron a Armenteira 
os ladróns que roubaron das caixas dos cruceiros 
as imaxes piadosas que pediron clemencia. 

O triunfo do eucalipto acabou coa a nogueira
e só os fieis loureiros que bendicen o olvido
acollen os paxaros que non son sabedores
de que na aldea vella se pagase unha culpa.

Helena Villar Janeiro
Abuín, na primavera da peste de 2020